تولید محتوا چیست؟

محتوا یعنی چه و تولید محتوا چیست؟ در این مطلب ما سعی داریم محتوا و تولید محتوا را از ابتدایی ترین مرحله برای شما توضیح بدهیم. 

پس با ما همراه باشید تا بیشتر با این موضوع آشنا بشوید.

محتوا به چه معناست؟ وقتی از محتوا حرف می‌زنیم دقیقاً از چه حرف می‌زنیم؟

با نگاهی به فرهنگ لغت‌های فارسی و انگلیسی می‌توانیم معنای تحت‌الفظی محتوا (content) را پیدا کنیم. محتوا در لغت‌نامه‌ی دهخدا این‌گونه معنی شده:
۱. درون و داخل چیزی
۲. آن‌چه درون چیزی است
در فرهنگ فارسی عمید هم ذیل واژه‌ی محتوا این تعریف آمده:
۱. آن‌چه درون چیزی قرار دارد
۲. [مجاز] آن‌چه در یک سخن قصد شده؛ مضمونِ سخن.
با این توضیحات محتوا یعنی وجود، یعنی جان کلام، درون‌مایه، یعنی آن‌چه درون قالبی قرار می‌گیرد و انتقال‌دهنده‌ی معناست. خب به ‌نظر می‌رسد این تعریف‌ها کمی پیچیده‌اند و چندان کار راه‌انداز نیستند. درست است. در دنیای امروز، به‌ویژه وقتی پای رسانه وسط باشد، محتوا تعریفی اضافه بر این معانی لغت‌نامه‌ای دارد.
در جهان امروز ما، محتوا از آن کلمه‌هایی است که هنوز معنای واحدی برایش تعریف نشده. افراد مختلف با توجه به موقعیت‌های متفاوت، تعریف‌های متعددی برای این واژه ارائه داده‌اند.

محتوا شکل عینی‌شده‌ی یک ایده است. ایده مفهومی انتزاعی است که تا وقتی تبیین نشود، معنای خود را پیدا نمی‌کند. وقتی این مفهوم انتزاعی به ‌شکلی عینی قابل دیدن شد، محتوا به‌ وجود می‌آید. در واقع محتوا آن‌ چیزی است که شما قصد گفتنش را دارید؛ چیزی که می‌خواهید آن را با دیگران به اشتراک بگذارید تا از طریق آن ارتباط برقرار کنید. این معنا می‌تواند برای آدم‌های مختلف متفاوت باشد. مثلا اطلاعات، احساسات، عقاید و ...
محتوا در معنای رسانه‌ای آن، اطلاعات و تجربیات فکر شده درباره‌ی موضوعی مشخص است. بنابراین محتوا هر آن‌ چیزی است که از طریق رسانه در اختیار کاربران رسانه‌ها قرار می‌گیرد.

مارشال مک‌لوهان، فیلسوف تئوری ارتباطات، می‌گوید: «رسانه پیام است.» می‌بینید؟ محتوا یعنی همه‌ی‌ چیزهایی که برای معرفی و عرضه‌ی خودتان به جهان نیاز دارید؛ پیامی که می‌خواهید به مردم بدهید تا به‌وسیله‌ی آن شما را ببینند، بشناسند، و با شما در ارتباط باشند.

محتوا چیست؟

فرض می‌کنیم شما یک نویسنده، خواننده، صاحب یک برند تجاری یا یک استارتاپ، فروشنده یا ارائه‌دهنده‌ی خدماتی مشخص هستید. محتوا آن‌ چیزی است که فاصله‌ی بین شما و مخاطبان‌تان را از میان برمی‌دارد. و شما را وارد تعامل و گفتگو در بازار کار می‌کند. محتوا همان شاه‌ کلید معروف است؛ آن‌چه درهای اعتماد آدم‌ها را به روی شما باز می‌کند. پس اگر شما صاحب یک کسب‌وکار هستید، این کلمه‌ای است که برای تمام عمر تجاری‌تان به آن نیاز دارید؛ برای اینکه با مخاطب‌های‌تان ارتباط برقرار کنید، خود و محصولات‌تان را به آن‌ها معرفی کرده، و آن‌ها را برای استفاده از خدمات و محصولات‌تان ترغیب کنید.

محتوا یا محتوی

بگذارید کمی به عقب برویم؛ برگردیم به فرهنگ لغت‌های‌مان. وقتی قسمت مربوط به حرف "میم" را باز می‌کنیم تا دنبال واژه‌ی محتوا بگردیم، احتمالاً کمی گیج می‌شویم. دو کلمه با اندکی تفاوت در نگارش اما با دو معنای کاملاً متفاوت به چشم‌مان می‌خورد: محتوا و محتوی
واژه‌ی محتوی در لغت‌نامه‌ی دهخدا و فرهنگ معین این‌گونه معنی شده: گرداگرد، فراگیرنده، شامل، کسی یا چیزی که دیگری را در بر می گیرد.
جالب شد. این دو کلمه علی‌رغم شباهت‌های ظاهری زیادشان، در معنا از زمین تا آسمان فرق دارند. تفاوت این دو کلمه همان تفاوت میان ظرف و مظروف است. بیاید با یک مثال بیشتر با این موضوع آشنا بشویم :

فرض کنیم سه نفر در مورد موضوعی یکسان عقیده‌ای دارند که می‌خواهند آن را منتشر کنند؛ مثلاً فقر و تبعات آن برای جامعه.

یکی از این سه نفر مسئله‌ی فقر و تبعاتش را در قالب یک فیلم سینمایی منتشر می‌کند.دیگری کنفرانسی با همین موضوع برگزار می‌کند و نفر سوم داستانی با این موضوع می‌نویسد. هر سه‌ی این افراد یک دغدغه‌ی مشترک دارند و یک موضوع را نشان می‌دهند؛ ولی به روش‌های مختلف.

تفاوت میان محتوا و محتوی همین است. محتوا آن‌چیزی است که این سه ‌نفر قصد گفتنش را داشته‌اند، اما محتوی قالب‌های متفاوتی است که محتوایشان را در آن گنجانده و ارائه کرده‌اند.

درواقع محتوا مانند آبی است که در ظرف‌(محتوی)های مختلف، شکل‌های متفاوتی به خودش می‌گیرد.
محتوا یا محتوی؟
حالا که تکلیف‌مان با معانی این دو کلمه معلوم شد می‌شود حدس زد که این‌جا و برای منظوری که ما داریم، کلمه‌ی محتوا صحیح است.

تولید محتوا یعنی چه؟

یکی از روش‌های شناخته شدن، دیده شدن و ماندن در عرصه‌ی رقابت تبلیغات است. تبلیغ در تعریف کلاسیک آن یعنی چیزی را به مخاطب معرفی کردن؛ یک‌جور معرفی یک‌طرفه و با واسطه. مثلاً وقتی آگهی تبلیغاتی یک محصول خوراکی از تلوزین پخش می‌شود، بیننده صرفاً با آن محصول آشنا می‌شود و تمام. نقش مشارکتی مخاطب محدود به دیدن و شناختن است. در دنیای مارکتینگ از جایی به ‌بعد اثرگذاری تبلیغات کم شد و صاحبان کسب‌وکارها فهمیدند برای ماندن و بردن در صحنه‌ی رقابت به چیزی فراتر از صرف حرف زدن یک‌طرفه نیاز دارند. این‌جا بود که تعامل، گفت‌وگو و مشارکت دوطرفه میان تولیدکننده و مصرف‌کننده پا به عرصه‌ی مارکتینگ گذاشت و تولید محتوا معنا گرفت.

تولید محتوا! همین دو کلمه‌ی ساده آغاز فرایندی حیاتی برای دوام آوردن و رونق یک کسب‌وکار در رقابت و جنگ نفس‌گیر دنیای تجارت است. تعریفی که از محتوا ارائه کردیم را به‌یاد بیاورید. حالا برویم سراغ تولید محتوا.

تولید محتوا ایجاد سیستمی یکپارچه به‌ منظور تولید و انتشار محتوا برای گروه مشخصی از مخاطبان است. پس تولید محتوا نه یک هدف، که وسیله‌ است؛ وسیه‌ای برای رسیدن به نتیجه‌ی دلخواه شما.

برگردیم به یکی از تعریف‌های محتوا: ایده‌ای که عینی شده و قابل دیدن است. در فرایند تولید محتوا همه‌چیز از همین ایده شروع می‌شود. تولید محتوا به‌طور کلی یعنی طرح مسئله، بسط و گسترش دادن طرح، نوشتن، ویرایش و نهایتاً انتشار ایده و موضوعی جدید که می‌خواهید درباره‌ی آن با دیگران حرف بزنید.

بیایید کمی وارد جزئیات شویم. تولید محتوا یک پروسه‌ی چندمرحله‌ای است. در این پروسه اطلاعات مفید، مؤثر، فکرشده و هدفمند در قالبی مناسب و از طرق (رسانه‌های) مختلف به گروه خاصی از مخاطبان ارائه می‌شود. مثلاً مقالات منتشرشده در وب‌سایت‌ها، فیلم‌های سینمایی، اخبار تلوزیونی، برنامه‌های رادیویی، اپلیکیشن‌های نصب‌شده بر روی تلفن‌های هوشمند، کتاب‌های چاپی و الکترونیکی، مجلات و... هرکدام به‌منظور برقراری ارتباط با مخاطب خاص خودشان، مسائل، دغدغه‌ها و اطلاعات برنامه‌ریزی‌شده‌ای را با هدف مشخص در قالب‌های مجزا از طریق رسانه‌ی خود منتشر می‌کنند. محتوا راه ارتباطی ارائه‌دهندگان و مصرف‌کنندگان است.

بنابراین تولید محتوا تمام مراحل فرایندی است که این راه ارتباطی را به بهترین شکل می‌سازد. اگر محتوا را حرفی درنظر بگیریم که قصد گفتنش را دارید، تولید محتوا فرایند حرف زدن است؛ مجموعه‌ای از اقدامات و فعالیت‌ها که با بیان دغدغه‌ها، برانگیختن احساسات، افزایش اطلاعات، اشتراک‌گذاری اخبار و... حرف شما را به گوش دیگران می‌رساند.